Anasayfa » Makaleler » Hastalar İçin Makaleler » “BEYAZ KÜRE (WBC) YÜKSEKLİĞİ” SADECE İNFEKSİYONA MI İŞARET EDER?

“BEYAZ KÜRE (WBC) YÜKSEKLİĞİ” SADECE İNFEKSİYONA MI İŞARET EDER?

Beyaz küre yüksekliğinin infeksiyona bağlı olduğunu düşünmek için mutlaka bir infeksiyon nedenli iltihap kaynağı (boğaz infeksiyonu, akciğer infeksiyonu, idrar yolu infeksiyonu, yumuşak doku infeksiyonu vb. gibi) olmalıdır. İnfeksiyon kaynağı olmadan görülen beyaz küre yüksekliğinde gereksiz antibiyotik kullanılması hem antibiyotik direnci gelişmesine hem de hastanın tanısının gecikmesine neden olur.

Hekimler beyaz küre yüksekliğini hastalarına anlatmak için “kanınızda infeksiyon var” cümlesini kurarlar. Bu nedenle çoğu hastamız beyaz küre yüksekliğinin sadece infeksiyon ile ilişkili olduğunu düşünür. Hâlbuki “beyaz küre yüksekliği” veya “beyaz kan hücresi yüksekliği” veya “akyuvar artışı” veya “WBC değeri yüksekliği” ya da “savaşan hücre yüksekliği” diye size hekimleriniz tarafından basitçe tarif edilmeye çalışılan “lökositoz” kan sayımı tetkikinde saptanan bir laboratuvar bulgusudur. İnkeksiyonlar dışında birçok nedeni vardır. Bu yazımızda kısaca “Lökositoz nedir, nedenleri hangi hastalıklardır?” değinmeye çalışacağız.

 

Lökosit nedir, Ne işe Yarar?

“Akyuvarlar” ya da “lökosit” olarak adlandırılan beyaz kan hücreleri, kemik iliği, lenf bezleri, dalak ve bu hücreler için bir komuta merkezi olan timus bezinde üretilir. Genel olarak bu hücreler vücut savunmasından sorumludur.

Lökositoz nedir ve nasıl saptanır?

Sağlıklı bir insanın 1 mm3 kanında 4 bin ile 10 bin arasında lökosit bulunur.  Tam kan sayımı tetkiki yapılan bir yetişkinde laboratuvar kâğıdında gösterilen “WBC değerinin mm3’de 10 binden yüksek olması” vücutta beyaz kürelerin yüksek olduğuna işarettir, tıp dilinde “lökositoz” olarak adlandırılır.

Lökositoz nedenleri nelerdir?

Lökositoz nedenleri lökosit dediğimiz hücrelerin alt tipleri olan hücrelerin (nötrofil, eozinofil, bazofil, monosit, lenfosit) yüksekliğine göre değişir. Bununla birlikte ilk akla gelen nedenleri şöyle sıralayabiliriz:

  • İnfeksiyonlar: Her türlü virüs, bakteri, mantar ve parazit infeksiyonları beyaz küre yüksekliğine neden olabilir. Buradaki önemli husus, beyaz küre yüksekliğinin infeksiyona bağlı olduğunu düşünmek için mutlaka bir infeksiyon nedenli iltihap kaynağı (boğaz infeksiyonu, akciğer infeksiyonu, idrar yolu infeksiyonu, yumuşak doku infeksiyonu gibi) olmalıdır. İnfeksiyon kaynağı olmadan görülen beyaz küre yüksekliğinde gereksiz antibiyotik kullanılması hem antibiyotik direnci gelişmesine hem de hastanın tanısının gecikmesine neden olur.

  • İnfeksiyon dışı iltihap (inflamasyon) yapan durumlar: Romatizmal hastalıklar, organ kanserleri, iltihabi bağırsak hastalıkları, infeksiyon dışı deri iltihapları (dermatit)

  • Dalağın herhangi bir neden sonucu ameliyatla alınması (splenektomi): Aslında her türlü ameliyat sonrası beyaz küre yüksekliği görülebilir. Dalak ameliyatı sonrası bu daha belirgin olarak gözükür ve daha uzun sürebilir.
  • Lösemi: Akut (hızlı seyirli) ve kronik (yavaş seyirli) lösemiler
  • Lösemi dışı kemik iliğinin aşırı üretimi ile giden hastalıklar: Bu hastalıklar tıp dilinde “myeloproliferatif hastalıklar” olarak bilinirler.

  • Kalp krizi
  • Anksiyete ve stres durumları

  • İlaçlar: İster tek doz kullanılsın, ister sürekli olarak kullanılsın çoğu ilaç beyaz küreleri yükseltebilir. Beyaz küre yüksekliği nedeni ile hekime başvurduğunuzda mutlaka kullandığınız ilaçları belirtin.

  • “Hemoliz” olarak bilinen kan parçalanması hastalıkları:
  • Hormon bozuklukları
  • Alerjik hastalıklar
  • Sigara: 20 yılı aşan günlük 1 paketi geçen sigara kullanımı olan hastalarda beyaz küreler genellikle normalin üstündedir.

Yukarıda açıklandığı gibi beyaz küre yüksekliğinin infeksiyon dışında birçok nedeni bulunmaktadır. Tam kan sayımında beyaz küre yüksekliği olan bir hasta paniğe kapılmadan ilgili hekime başvurmalı ve bu laboratuvar bulgusunun nedenleri açısından araştırılmalıdır.

Sağlık ve umutla kalın…

Prof. Dr. H. İsmail SARI

İç Hastalıkları ve Hematoloji Uzmanı

KAYNAK: Kenneth Kee. A Simple Guide To Leukocytosis, Diagnosis, Treatment And Related Conditions (A Simple Guide to Medical Conditions). Kindle Edition, 2016.

Bir Cevap Yazın

%d blogcu bunu beğendi:
Wordpress Tema indir